Vrom Totaal

Er zijn meer milieuorganisaties die net veertig zijn geworden of deze leeftijd binnenkort zullen bereiken: de Landelijke Vereniging tot Behoud van de Waddenzee is in 1965 opgericht, de Vereniging Milieudefensie is van 1972, de Stichting Natuur en Milieu is ook in dat jaar opgericht; de provinciale milieufederaties in het begin van de zeventiger jaren. Deze organisaties zijn succesvol geweest omdat zij in staat zijn geweest milieuproblemen op de politieke agenda te plaatsen; omdat ze, veelal als formele adviseur, beleid hebben meeontwikkeld als antwoord op die problemen; omdat zij vooral in de laatste twee decennia van de 20e eeuw veel hebben geprocedeerd en daarmee een schat aan milieujurisprudentie hebben uitgelokt; omdat zij in uitvoerende zin werk hebben gevonden in voorlichting en educatie en het stimuleren van biologische landbouw, duurzaam bouwen en maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Anders dan een organisatie die zich alleen met geluidoverlast bezighoudt, is door  de bredere milieuorganisaties veel van hun statutaire doelstellingen bereikt: het water en de lucht zijn beduidend schoner dan 40 jaar geleden, de sanering van de bodem is aangepakt, de antwoorden op de vermesting en de verzuring van het milieu staan nauwelijks ter discussie en bevinden zich in een uitvoeringsstadium, afval wordt tegen de 80% nuttig toegepast, de meest gevaarlijke stoffen (pcb’s, asbest, bepaalde bestrijdingsmiddelen) zijn in de ban gedaan. Zelfs de handhaving van het milieurecht is van dien aard dat de professionaliteit en de kwaliteit daarvan als lichtend voorbeeld wordt voorgehouden aan andere delen van het bestuursrecht.

Er blijft wel wat werk over: de nachtelijke duisternis, de stilte, de klimaatverandering, de biodiversiteit. Niet dat men wat betreft die onderwerpen de laatste jaren heeft stilgezeten. Het gaat echter om hardnekkige problemen, waar niet gemakkelijk succes kan worden behaald. Het gaat om problemen waarvan grote groepen van onze samenleving deze totaal niet als probleem ervaren: zo ken ik genoeg mensen die absoluut niet tegen stilte kunnen en slechts met (veel) lawaai om zich heen kunnen leven. Het maatschappelijk draagvlak om de geluidsproblematiek aan te pakken is gering, en ook op politiek niveau laat men bij prioriteit aan andere belangen als eerste de geluidsnormen vallen (zie de Crisis- en herstelwet). Het gebrek aan grote successen op het terrein van de geluidhinder mag de maatschappij als zodanig worden aangerekend. Noodgedwongen speelt de NSG nog steeds de rol van de roepende in de woestijn. En dat al veertig jaar.

Toch zijn er ook op geluidgebied belangrijke ontwikkelingen mogelijk. Niet het juridisch of het communicatieve instrument, maar het technologisch instrument zal hiervoor zorg dragen. Op het congres van de NSG werd een elektrische scooter gepresenteerd. Je weet niet wat je hoort: ze zijn echt stil. Intussen hoop ik dat de NSG zich pakweg over 10 jaar kan opheffen, omdat eindelijk haar statutaire doelstellingen zijn bereikt en ons mooie land aanzienlijk stiller is dan anno 1970 of 2010. Het zou toch een mooi cadeautje zijn voor een dan 50 jarige.