Vrom Totaal

Met enige regelmaat sta ik met mijn driejarige zoon bij de flessenband van de plaatselijke supermarkt om daar lege flessen, en zo nu en dan een bierkratje, in te leveren. Met grote belangstelling ziet hij de flessen verdwijnen en hij wil altijd zelf het statiegeldbonnetje uit het apparaat trekken. Dit bonnetje wordt vervolgens zekerheidshalve bewaard in mijn eigen broekzak, want zoonlief zal zijn belangstelling voor het bonnetje tijdens het boodschappen doen wel snel verliezen. Dat geldt echter ook voor mij, want inleveren bij de kassa is er meestal niet bij.

Wat moeten studenten planologie, ruimtelijke ordening leren? Eén van de belangrijkste kenmerken van ons werkveld is wel de ongelooflijke gevarieerdheid aan beleidsterreinen, ontwikkelingen, praktijken en activiteiten. We doen zowel stedelijke als regionale ontwikkeling, en we bedenken oplossingen en instrumenten voor allerlei voorzieningen, voor vastgoed, wonen, de groene ruimte, het milieu, verkeer en het waterbeheer. Een belangrijk leeraspect voor studenten is dat we te maken hebben met deze verschillende werelden, waarin we van deskundigen verwachten veel te kennen en kunnen in één wereld, maar tegelijkertijd ook voldoende thuis te zijn in de andere, en indien nodig te switchen.

Als zoon van een warme bakker leerde ik van jongs af dat de klant koning is. Nu ben ik jurist in de volkshuisvesting. In die omgeving las ik een jaar of vijf geleden dat huurders “prioritaire stakeholders” zijn. Ach … wat is het verschil? Marktmacht. Dat is het verschil.

Ik heb een collega die het vak Logistiek geeft en die meent dat verspilling onvermijdelijk is. Binnen elk productieproces, zo stelt hij, treedt verspilling op. Je moet soms op elkaar wachten; je kan niet direct iets vinden wat je nodig hebt en verdoet je tijd met eindeloos zoeken; binnen een proces treden fricties op zodat er afstemmingsverliezen zijn tussen twee onderdelen van het proces. Denk maar aan een klas studenten die van het ene lokaal naar het andere moet verhuizen; dat kost tijd.

Nu is deze collega een vreselijk aardige man en heeft veel verstand van zijn vak, dus ik geloof hem op zijn woord. Bovendien weet ik uit eigen ervaring dat ik (soms: veel) tijd verdoe voordat ik me achter mijn PC zet om een boek of een artikel te schrijven: de boekhouding moet gedaan worden, er moet een hoop papieren worden opgeruimd, mijn kamer moet nodig gestofzuigd worden, er zijn meestal allerlei redenen om even niet te werken. Verspilling van tijd of juist nodig om een creatief proces op gang te brengen?